Co trzeba przygotować na egzamin do szkoły teatralnej?

Trzon repertuaru jest we wszystkich polskich uczelniach ten sam: fragment prozy, fragment wiersza i piosenka. Haczyk polega na tym, że przygotować trzeba znacznie więcej, niż zaprezentujesz. AST we Wrocławiu wymaga puli minimum pięciu utworów, z której na egzaminie wybiera się prozę i wiersz plus piosenkę — i zastrzega, że piosenka nie może być ludowa. Akademia Teatralna w Białymstoku prosi o pięć tekstów w rozpisce gatunkowej: prozę współczesną i klasyczną, wiersz współczesny i klasyczny oraz utwór dowolny, do tego piosenkę po polsku. Sprawdź wymagania konkretnej uczelni, bo różnią się w szczegółach, a szczegół bywa dyskwalifikujący.

Egzamin jest kilkuetapowy i rozłożony na kilka dni, choć samo wystąpienie przed komisją trwa zwykle dziesięć do piętnastu minut. W pierwszym etapie komisja ocenia predyspozycje: interpretację tekstu, głos, wymowę i umuzykalnienie. Dalej dochodzi komisja ruchu, która sprawdza sprawność fizyczną i poczucie rytmu, a niektóre uczelnie dokładają test wiedzy o teatrze, dramacie i kulturze. Miejsc jest mało — Akademia Teatralna w Warszawie planowała na rok 2025/2026 przyjąć na aktorstwo piętnaście osób — więc na jedno miejsce przypada kilkudziesięciu kandydatów.

Najwięcej rozstrzygają jednak zadania, których nie da się przygotować w domu. Komisja zadaje improwizacje i etiudy, potrafi poprosić o zagranie sceny w innej konwencji, niż przyniosłeś — kto przygotował komedię, może zostać poproszony o tragedię — albo o zadanie, które na pierwszy rzut oka wydaje się absurdalne. Nie sprawdza wtedy, czy masz gotową odpowiedź, tylko czy potrafisz wejść w sytuację, zaufać wyobraźni i nie spanikować pod presją.

Stąd dwie praktyczne rady. Po pierwsze, dobieraj teksty do siebie, a nie do wyobrażenia o tym, czego komisja chce usłyszeć — utwór, który naprawdę Cię obchodzi, obroni się lepiej niż monolog Hamleta wyuczony na siłę. Po drugie, nie traktuj pierwszego podejścia jak ostatniego: część przyjętych zdaje za drugim albo trzecim razem, a rok spędzony na kursie przygotowawczym, w teatrze amatorskim albo po prostu na czytaniu literatury bardzo często robi różnicę między etapem pierwszym a finałem.